Tytuł oryginału: THE SHADOW OF THE TORTURER
Podtytuł: Księga Nowego Słońca 1

Książka przenosi nas w bardzo, bardzo odległą przyszłość w której Ziemia jest już bardzo stara, a słońce powoli gaśnie. Cywilizacja chyli się ku upadkowi, a o jej dawnej świetności przypominają tylko nieliczne elementy – potężne budynki, które oparły się działaniu czasu i artefakty o niezrozumiałym działaniu. Ludzie jednocząc się w różnych bractwach walczą o przetrwanie w świecie który w swym rozwoju cofnął się do czasów feudalnych. Głowny bohater, Severian jest czeladnikiem w powszechnie znienawidzonym bractwie katów. Pewnego dnia zakochuje się w kobiecie uwięzionej w lochach Cytadeli bractwa i łamie dla niej ślubowania złożone swej konfraterni. Za ten czyn zostaje zesłany do odległego miasta. Odziany w czarny płaszcz i z katowskim mieczem przy boku przemierza upadający świat po mrocznych i niebezpiecznych drogach, poznając prawdziwe, pełne okrucieństwa oblicze swej cywilizacji. Droga okazuje się bardziej zawiła i niebezpieczna niż sobie to wyobrażał i przypomina raczej błądzenie w labiryncie którego główną komnatą jest przeznaczenie.
Cień kata okazuje się być początkiem niezwykle oryginalnego cyklu o upadającym świecie, który niezwykle mroczny i zawikłany wciąga naszą wyobraźnie w najgłębsze otchłanie mroku. Na pewno nie jest to jakaś infantylna opowiastka o katach i czarodziejach lecz genialne, nowatorskie dzieło określane mianem „Najlepszego cyklu fantasy dwudziestego wieku”.
Tą książkę czyta się wiele razy, przywołując w wyobraźni intrygującą wizję świata odległej przyszłości która w trakcie lektury wydaje się prawdziwa i bardzo bliska. Czytając za każdym razem odkrywa się coś nowego we własnym umyśle, coś co niejasno przeczuwamy, jakąś cząstkę samego siebie. Cień Kata to jedna z moich ulubionych książek fantasy którą mogę polecić z czystym sumieniem.